Kanadalı bir dalış ekibi, Ontario Gölü’nün derinliklerinde, direkleri halen ayakta duran ve olağanüstü derecede iyi korunmuş gizemli bir gemi batığı keşfetti. Toronto yakınlarında bulunan ve kimliği henüz belirlenemeyen gemi, su yüzeyinin yaklaşık 91 metre (300 feet) altında yer alıyor. Batığın bu denli bozulmadan kalmasının en önemli nedenlerinden birinin, bulunduğu derinlik olduğu düşünülüyor. Bu keşif, bölgedeki denizcilik tarihine ışık tutma potansiyeli taşıması nedeniyle büyük bir heyecan yarattı.
Ontario Sualtı Konseyi başkanı Heison Chak liderliğindeki dalış ekibi, aslında 1884’te inşa edilen ve 1917’de Toronto yakınlarında batan iki direkli bir uskuna olan *Rapid City*’yi arıyordu. Ancak Ağustos ayında yapılan bu arama sırasında, *Rapid City*’den çok daha eski olduğu düşünülen tamamen farklı bir gemiyle karşılaştılar. Heison Chak, CBC News’e verdiği demeçte, batığın istilacı quagga midyeleriyle kaplı olmasına rağmen, bunun dışında “el değmemiş” ve “tek parça” olduğunu belirtti. Chak, batığı bulduklarında ekibin “sakinleşmek için birkaç dakikaya ihtiyaç duyduğunu” ve yaşadıkları “sevincin ezici” olduğunu ifade etti. Chak, “Gemi şeklini koruyor. Her iki direği de ayakta duruyor, bu oldukça nadir bir durum,” diye ekledi. Genellikle bu tür batıklarda direklerin gemi çapaları veya dalgıçlar tarafından hasar gördüğünü veya tamamen yok olduğunu belirtti.
Batığın kimliği henüz bilinmese de, dalgıçlar yaşını tahmin etmeye yarayacak bazı önemli ipuçları tespit etti. Örneğin, gemide halat donanımı kullanıldığı düşünülüyor. Chak, Cottage Life’a yaptığı açıklamada, “Halatlar zamanla çürür. Çürümesi daha uzun süren çelik kablo donanımları ise 1850’den sonra kullanılmaya başlandı,” diyerek bu detayın önemini vurguladı. Ayrıca, gemide demir atmak ve toplamak için kullanılan bir tür ırgatın (windlass) erken bir versiyonunun bulunduğu gözlemlendi. Gemide salma omurga vinci ve kıç güvertede bir dümen simidinin olmaması da, batığın 19. yüzyılın başlarına ait olabileceğine işaret eden diğer sıra dışı özellikler olarak değerlendiriliyor.
Dalgıçlar, geminin yaşını kesin olarak doğrulamak için daha fazla araştırma yapacaklarını açıkladı. Gelecekte batığa geri dönerek ağaç halkası analizi (dendrokronoloji) için ahşap örnekleri toplamayı ve geminin tonajını hesaplamak amacıyla boyutlarını ölçmeyi planlıyorlar. Elde edilecek bu veriler, tarihi denizcilik kayıtlarıyla karşılaştırılarak geminin kimliğinin belirlenmesine yardımcı olabilir. Chak, “Tonaj bize bu geminin hangi gemi olabileceğini veya daha doğrusu hangi gemi olamayacağını söyleyecek,” dedi ve şu an için geminin kimliğine dair “hiçbir ipuçları olmadığını” ve bu durumun keşfi daha da heyecan verici kıldığını ekledi.
Eğer batığın 19. yüzyılın başlarına ait olduğu doğrulanırsa, bu keşif, o dönemde Büyük Göller’deki gemi yapımcılığına dair yeni ve değerli bilgiler sunabilir. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada arasında ticaretin yoğun olduğu bu dönemde gemi yapımcılığına ilişkin kapsamlı tarihi kayıtlar bulunmuyor. Büyük Göller’de bugüne kadar 6.000’den fazla ticari geminin battığı ve bu kazalarda yaklaşık 30.000 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Ancak, Ontario Gölü’nde yeni keşfedilen bu batık gibi bütünlüğünü korumuş çok az örnek bulunuyor.
Projeye dahil olmayan Indiana Üniversitesi’nden denizcilik arkeoloğu Charles Beeker, CBC News’e yaptığı açıklamada, bu kadar sağlam kalmış bir batığın bulunmasını “ilgi çekici” olarak nitelendirdi. Beeker, Amerikan İç Savaşı’ndan önce inşa edilmiş bir gemi bulmanın olağandışı olacağını belirtti. “Bu keşfin değerini azaltmak istemem,” diyen Beeker, “Eğer gemiyi ve belki de yapıldığı tersaneyi tanımlayabilirlerse, bu, elimizdeki az sayıdaki çizim, tonaj bilgisi ve kayıtlara kıyasla denizin dibindeki gerçek ve sağlam bir gemiyi incelemek için çok faydalı olacaktır. Ne kadar eskiye giderseniz, o kadar az bilgiye sahip oluruz,” diyerek keşfin bilimsel önemine dikkat çekti.
Bir yanıt yazın